به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام ناصری، استاد و مربی حوزه کودک و نوجوان، در کارگاه آموزشی جهاد تبیین با محوریت کلانروایت فتح و پیروزی که ویژه طلاب و مبلغان خواهر در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد، با تأکید بر ضرورت شناخت دقیق میدان جهاد تبیین اظهار داشت: مبلغ پیش از ورود به عرصه مطالبهگری، پاسخگویی به شبهات و ارتباط با نسل جوان باید مسئله، ریشههای آن و راهکارهای مواجهه با آن را بهدرستی بشناسد.
وی با اشاره به ضرورت تربیت مربیان تخصصی جهاد تبیین افزود: دورههای آموزشی باید بهگونهای طراحی شوند که مبلغان علاوه بر آشنایی با مباحث اعتقادی و سیاسی، توانایی پاسخگویی به مسائل و پرسشهای روز جامعه، بهویژه پرسشهای نسل جوان درباره مسائل اقتصادی، اجتماعی، تاریخی و عملکرد نظام جمهوری اسلامی را به دست آورند.
حجتالاسلام ناصری تصریح کرد: تکروایتها و آموزشهای پراکنده برای تربیت مربی جهاد تبیین کافی نیست و لازم است نیروهای منتخب پس از گذراندن دورههای عمومی، وارد دورههای منسجم و تخصصی شوند تا بتوانند با شناخت درست مسائل، به شبهات مخاطبان پاسخ دهند.
وی ادامه داد: در عرصه تبلیغ کودک و نوجوان نیز ارتباط با مخاطب باید متناسب با نیازهای روز باشد و مربی علاوه بر ارتباط مستقیم با کودکان و نوجوانان، خانوادههای آنان را نیز در فرایند تربیتی مورد توجه قرار دهد.
محتوای جهاد تبیین باید متناسب با نیاز مخاطب فراوری شود
این استاد حوزه با اشاره به ظرفیت مراکز تخصصی جهاد تبیین اظهار داشت: بسیاری از مباحثی که در اندیشکدهها و مراکز پژوهشی تولید میشود، به دلیل تخصصی بودن برای مخاطب عمومی یا حتی برخی مبلغان قابل استفاده مستقیم نیست و باید به محتوای آموزشی، درس، پوستر، پادکست و محتوای قابل ارائه برای مخاطب تبدیل شود.
وی افزود: مبلغی که نمیداند برای پاسخ به یک پرسش از کجا آغاز کند و چه محتوایی را در اختیار مخاطب قرار دهد، باید ابتدا به منابع آموزشی معتبر و محتوای فراوریشده مراجعه کند و پس از شناخت مبانی، متناسب با سطح مخاطب وارد گفتوگو شود.
حجتالاسلام ناصری تأکید کرد: جهاد تبیین به معنای پاسخ دادن پراکنده به تکتک شبهات نیست، بلکه باید قواعد و مبانی اصلی را شناخت تا بتوان بر اساس آنها به مجموعهای از پرسشها پاسخ داد.
وی با بیان اینکه پاسخگویی مؤثر نیازمند شناخت مخاطب است، گفت: نسل جوان امروز در بسیاری از موضوعات، استدلال، دلیل، سند و شاهد مطالبه میکند و نمیتوان صرفاً با توصیف و بیان کلی، او را قانع کرد؛ بنابراین مبلغان باید قدرت تحلیل و استدلال خود را افزایش دهند.
شناخت مسئله، ریشهیابی و ارائه راهکار سه گام جهاد تبیین است
این استاد حوزه در ادامه سه مرحله را برای مواجهه با مسائل اجتماعی و فرهنگی مورد توجه قرار داد و اظهار داشت: نخستین مرحله، شناخت و توصیف کامل مسئله است؛ زیرا بدون شناخت دقیق مشکل نمیتوان برای آن راهکار مناسب ارائه کرد.
وی افزود: دومین مرحله، شناخت و تشخیص ریشههای مسئله و مرحله سوم، ارائه راهکار و تجویز مسیر درمان است؛ بنابراین در مواجهه با هر مسئله باید از توصیف و شناخت دقیق آغاز کرد، سپس به سراغ ریشهها رفت و در نهایت راهکار ارائه داد.
حجتالاسلام ناصری با انتقاد از تحلیلهای تکبعدی مسائل اجتماعی تصریح کرد: برای تحلیل موضوعاتی مانند طلاق، بیحجابی، مشکلات اقتصادی و سایر آسیبهای اجتماعی نمیتوان تنها یک علت را در نظر گرفت، بلکه باید مجموعه عوامل مؤثر را شناسایی و نسبت میان آنها را بررسی کرد.
وی خاطرنشان کرد: تحلیل تکبعدی مسائل موجب میشود در تشخیص مشکل دچار خطا شویم و در نتیجه راهکاری ارائه کنیم که پاسخگوی واقعیت موجود نباشد.
مبلغان باید نقشه جنگ شناختی را بشناسند
وی با اشاره به مفهوم جنگ شناختی گفت: امروز بخش مهمی از مواجهه دشمن، متوجه ذهن و ادراک جامعه است و ابزارهایی مانند فضای مجازی، ایجاد تردید، ناامیدی، بزرگنمایی مشکلات و برجستهسازی گزینشی اطلاعات در این عرصه مورد استفاده قرار میگیرد.
حجتالاسلام ناصری ادامه داد: در چنین شرایطی، مبلغ و فعال فرهنگی پیش از هرگونه کنشگری باید نقشه میدان را بشناسد و بداند مسئله اصلی چیست و دشمن بر چه موضوعاتی تمرکز کرده است.
وی تأکید کرد: اگر فعال فرهنگی بدون شناخت اولویتهای میدان وارد مطالبهگری، سخنرانی یا فعالیت رسانهای شود، ممکن است به جای حل مسئله، ناخواسته به تقویت روایت مورد نظر طرف مقابل کمک کند؛ بنابراین شناخت میدان و تشخیص اولویتها باید مقدم بر کنشگری باشد.
این استاد حوزه افزود: ممکن است یک مطالبه در اصل درست باشد، اما نحوه طرح، زمان بیان یا اولویتبندی آن با شرایط موجود تناسب نداشته باشد؛ ازاینرو در جهاد تبیین علاوه بر تشخیص درستی یا نادرستی یک موضوع، باید زمان، زمینه و پیامدهای طرح آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
کلانروایت پیشرفت باید جایگزین روایتهای پراکنده شود
وی با تشریح مفهوم کلانروایت پیشرفت اظهار داشت: دشمن پس از ناکامی در برخی عرصهها تلاش میکند روایت خود را در عرصه افکار عمومی تثبیت کند و از طریق ایجاد شبهه، تردید و ناامیدی، تصویری متفاوت از واقعیت ارائه دهد.
حجتالاسلام ناصری افزود: در مقابل، جبهه انقلاب نیز باید با تکیه بر دادهها، اسناد و واقعیتهای قابل ارائه، روایت پیشرفت و دستاوردهای کشور را برای نسل جوان تبیین کند.
وی تصریح کرد: روایت پیشرفت نباید به بیان شعارها محدود شود، بلکه باید با فکت، آمار، سند و اعترافات منابع معتبر همراه باشد تا مخاطب بتواند بر اساس شواهد، موضوع را بررسی و تحلیل کند.
این استاد حوزه با اشاره به ضرورت پاسخگویی به شبهات تاریخی درباره دوره پهلوی گفت: برای پاسخ به پرسشهای نسل جوان درباره وضعیت ایران در دوره پهلوی، باید از منابع و اسناد متنوع استفاده کرد و صرفاً به منابع داخلی اکتفا نکرد؛ زیرا مخاطب امروز زمانی اقناع میشود که با اسناد و منابع قابل بررسی مواجه شود.
وی در ادامه با اشاره به مفهوم روایت پیروزی اظهار داشت: برای تبیین نتیجه یک جنگ یا تقابل، باید ابتدا اهداف طرف مقابل مشخص شود و سپس بررسی شود که آیا آن اهداف محقق شده است یا خیر.
حجتالاسلام ناصری افزود: در روایت پیروزی باید از ادعاهای کلی فاصله گرفت و با ارائه اسناد، اظهارنظرها و دادههای قابل بررسی، مخاطب را با روند حوادث و نتایج آن آشنا کرد.
وی تأکید کرد: یکی از روشهای مؤثر در جهاد تبیین، استفاده از اظهارنظرهای کارشناسان و شخصیتهای خارجی درباره تحولات ایران است؛ زیرا این منابع میتوانند برای مخاطبی که نسبت به منابع داخلی تردید دارد، زمینه بررسی و مقایسه را فراهم کنند.
دستاوردهای علمی و دفاعی کشور ظرفیت مهمی برای روایت پیشرفت است
این استاد حوزه با اشاره به پیشرفتهای علمی و دفاعی کشور اظهار داشت: یکی از عرصههایی که میتواند برای نسل جوان بهعنوان نمونهای از مسیر پیشرفت ایران تبیین شود، روند شکلگیری توانمندیهای علمی و دفاعی کشور است.
وی افزود: پیشرفتهای امروز در حوزههای مختلف، نتیجه یک فرایند طولانی از آموزش، پژوهش، تجربه و خوداتکایی است و باید این مسیر برای نسل جوان روایت شود تا بداند پیشرفت یک اتفاق ناگهانی نیست، بلکه حاصل انباشت دانش و تجربه است.
حجتالاسلام ناصری تصریح کرد: در روایت پیشرفت باید از بیان صرف دستاوردها فراتر رفت و مسیر رسیدن به آنها را نیز توضیح داد؛ اینکه یک نیاز چگونه به مسئله تبدیل شده، چه پژوهشهایی برای آن انجام شده و چگونه توان علمی و فنی کشور در طول زمان شکل گرفته است.
وی با اشاره به اهمیت انتقال روحیه خودباوری به نسل جوان ادامه داد: اگر جوان ایرانی بداند کشور در برخی عرصهها از مرحله وابستگی به مرحله تولید دانش و فناوری رسیده است، این تجربه میتواند زمینهای برای تقویت امید و انگیزه او در سایر عرصهها باشد.
حجتالاسلام ناصری همچنین با اشاره به موضوع دفاع از مظلوم اظهار داشت: یکی از محورهایی که باید برای نسل جوان تبیین شود، مبانی دفاع از مظلوم و جایگاه این مسئله در گفتمان جمهوری اسلامی است.
وی افزود: تحولات افکار عمومی جهان درباره مسئله فلسطین و غزه نشان میدهد موضوع حمایت از مردم مظلوم، ابعاد بینالمللی پیدا کرده است و مبلغان باید بتوانند مبانی این مسئله را با زبان استدلال و متناسب با مخاطب تبیین کنند.
وی هویت ملی را نیز از موضوعات مهم مورد توجه نسل جوان دانست و گفت: توجه به هویت ایرانی و تعلق به سرزمین از ظرفیتهایی است که میتواند در ارتباط با نسل جوان مورد استفاده قرار گیرد و باید نسبت میان هویت ملی، ارزشهای دینی و مسئولیت اجتماعی برای این نسل تبیین شود.
فعالیت تبلیغی باید با شناخت اولویتهای جامعه همراه باشد
این استاد حوزه با تأکید بر ضرورت شناخت اولویتها در فعالیت فرهنگی اظهار داشت: مبلغان نباید اجازه دهند مسائل فرعی و حاشیهای، مسائل اصلی جامعه را تحتالشعاع قرار دهد؛ زیرا در شرایطی که دشمن تلاش میکند ذهن جامعه را درگیر موضوعات متعدد و پراکنده کند، تشخیص اولویت اهمیت بیشتری پیدا میکند.
وی افزود: فعال فرهنگی باید ضمن توجه به نقدها و مشکلات موجود، افق کلان جامعه و مصالح عمومی را نیز در نظر داشته باشد و در انتخاب موضوع برای تبلیغ، مطالبهگری و تولید محتوا، نسبت به شرایط زمانی و اجتماعی آگاهی داشته باشد.
حجتالاسلام ناصری خاطرنشان کرد: مردم نیز در بسیاری از مسائل، نگاه عمیقتری به منافع ملی و آینده کشور دارند و فعالان فرهنگی نباید برداشتهای شخصی خود را به همه جامعه تعمیم دهند.
وی بر ضرورت ارتقای توانمندی مبلغان در حوزه جهاد تبیین تأکید کرد و گفت: مبلغ موفق کسی است که علاوه بر شناخت مبانی دینی، جامعه، مخاطب، مسئله، ریشههای آن و فضای رسانهای را بشناسد و بتواند بر اساس یک نقشه روشن، محتوای مناسب را در زمان و قالب درست به مخاطب ارائه کند.
این مربی کودک و نوجوان با اشاره به جایگاه مطالبهگری در فعالیت اجتماعی اظهار داشت: مطالبهگری حقی طبیعی برای افراد جامعه است، اما فعالان اجتماعی باید پیش از ورود به این عرصه، بایدها و نبایدهای آن و همچنین اولویت و زمان مناسب طرح مطالبات را بشناسند.
وی با بیان اینکه یکی از الزامات روایت پیشرفت، خروج از تله مطالبهگری است، افزود: مطالبهگری اگر بدون شناخت میدان و اولویتهای آن انجام شود، ممکن است به جای تقویت جریان پیشرفت، موجب تضعیف امید اجتماعی و از دست رفتن فرصت روایت صحیح از تحولات کشور شود.
حجتالاسلام ناصری با اشاره به مهمترین نبایدهای مطالبهگری گفت: مطالبهگری نباید به ترویج بیاعتمادی به مسئولان منجر شود و نباید میان مردم و مسئولان، دستگاه دیپلماسی، نیروهای نظامی و دیگر بخشهای حاکمیت شکاف ایجاد کند.
وی افزود: فعالان اجتماعی باید مراقب باشند که در جریان مطالبهگری، جنگ روایتها را به دشمن واگذار نکنند؛ زیرا ممکن است درگیر حاشیهها و اظهارنظرهای مقطعی شده و فرصت روایت پیشرفتها، ظرفیتها و نقاط قوت کشور را از دست بدهند.
این استاد حوزه کودک و نوجوان ادامه داد: مطالبهگری نباید به گونهای باشد که دشمن از آن برای القای موفقیت فشارهای خود استفاده کند یا متحدان منطقهای و دلدادگان انقلاب اسلامی را نسبت به جمهوری اسلامی ناامید سازد.
وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از تهمت در جریان مطالبهگری تصریح کرد: نقد با تهمت تفاوت دارد و هنگام انتقاد از عملکرد مسئولان نباید بدون دلیل، افراد را متهم کرد؛ زیرا نسبت دادن اتهامهای بیپایه میتواند اعتماد عمومی را آسیب بزند.
حجتالاسلام ناصری یکی دیگر از آسیبهای مطالبهگری را جنجالسازی دانست و گفت: گاهی برخی مطالبات به ایجاد دوقطبیهای آسیبزا در جامعه منجر میشود، در حالی که مطالبهگری باید مسئلهمحور باشد و از جناحسازی و تبدیل مسائل عمومی به منازعات سیاسی پرهیز کند.
وی افزود: بنبستنمایی نیز از دیگر آسیبهای جدی است؛ انتقاد نباید مردم را به این نتیجه برساند که هیچ راهی برای اصلاح و پیشرفت وجود ندارد، زیرا چنین رویکردی امید اجتماعی را تضعیف کرده و تحلیل سازنده را به یأس تبدیل میکند.
این استاد حوزه با اشاره به ضرورت صبوری در مطالبهگری اظهار داشت: شور و هیجان اجتماعی و انقلابی ضروری است، اما بیصبری و اعمال فشارهای نابجا میتواند نتیجه معکوس داشته باشد؛ بنابراین مطالبه صحیح باید صبورانه، مستمر و مبتنی بر شناخت واقعبینانه از میدان باشد.
وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از اهانت به مسئولان گفت: مطالبهگری نباید به تخریب شخصیت مسئولان و نادیده گرفتن خدمات آنان منجر شود و فعالان اجتماعی باید ضمن طرح نقدهای خود، اخلاق، انصاف و حفظ حرمت افراد را رعایت کنند.
حجتالاسلام ناصری در تشریح بایستههای مطالبهگری گفت: نخستین شرط، برخورداری از استدلال و دلایل کارشناسی است و فردی که در یک موضوع مطالبهگری میکند باید از دانش و اطلاعات لازم برخوردار باشد.
وی آرمانخواهی را دومین بایسته مطالبهگری دانست و افزود: مطالبهگری نباید صرفاً برای اثبات درستی نظر شخصی باشد، بلکه باید در مسیر تحقق آرمانهایی مانند عدالت، استقلال، مبارزه با فساد و پیشرفت کشور قرار گیرد.
این استاد حوزه با تأکید بر ضرورت راهحلمحوری اظهار داشت: صرف انتقاد هنر نیست و مطالبهگر باید برای مسئلهای که مطرح میکند، راهحل علمی و عملی ارائه دهد. راهحل باید هم از پشتوانه کارشناسی برخوردار باشد و هم امکان اجرا داشته باشد.
وی ادامه داد: یکی از دلایل فاصله گرفتن برخی مطالبات از واقعیت، بیاطلاعی از پیچیدگیهای عرصه اجراست؛ بنابراین فعالان اجتماعی باید در کنار مطالبهگری، تجربه میدانی و شناخت واقعی از مسائل کشور داشته باشند.
وی افزود: مسائل نظامی، امنیتی، اقتصادی و مدیریتی دارای پیچیدگیهای متعددی هستند و نمیتوان درباره همه آنها صرفاً بر اساس اطلاعات محدود قضاوت کرد. بنابراین نباید بدون اطلاع کافی، مسئولان را متهم کرد.
این استاد حوزه خاطرنشان کرد: برخی پرسشها و ابهامات باید مطرح شوند، اما زمان، شیوه و شرایط طرح آنها اهمیت دارد و مطالبهگر باید توجه داشته باشد که طرح یک سؤال در زمان نامناسب ممکن است به جای کمک به حل مسئله، مورد سوءاستفاده دشمن قرار گیرد.
امیدآفرینی باید در متن مطالبهگری قرار داشته باشد
وی امیدآفرینی را از دیگر بایستههای مطالبهگری برشمرد و گفت: مطالبهگری باید همراه با ادب، انصاف و توجه به دستاوردها باشد و اگر مسئولی اقدامات مثبتی انجام داده است، باید آن اقدامات نیز دیده و بیان شود.
حجتالاسلام ناصری افزود: مطالبهگر میتواند ضمن قدردانی از اقدامات مثبت یک مسئول، کاستیها را نیز مطرح کند و بگوید بخشی از کارها انجام شده، اما برای حل مسئله مورد نظر، اقدامات دیگری نیز باید صورت گیرد.
وی حفظ اتحاد ملی و پرهیز از دوقطبیسازی را از الزامات مهم شرایط کنونی دانست و اظهار داشت: مطالبهگری نباید به ایجاد تقابلهای کاذب در جامعه منجر شود و فعالان اجتماعی باید به گونهای رفتار کنند که افراد جامعه به دلیل یک مطالبه یا نوع بیان نادرست، از جریان عمومی جامعه و ارزشهای ملی فاصله نگیرند.
اولویت امروز کنشگران انقلابی، جهاد تبیین است
این استاد حوزه با بیان اینکه هر مطالبهای الزاماً اولویت امروز جامعه نیست، تصریح کرد: در شرایط جنگ شناختی، دشمن تلاش میکند با ایجاد تردید، شبهه و سؤال، افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین در چنین شرایطی وظیفه اصلی کنشگران انقلابی، جهاد تبیین و پاسخگویی دقیق به شبهات است.
وی ادامه داد: مطالبه جهاد تبیین، سالها مورد تأکید رهبر شهید قرار گرفته و طلاب و مبلغان باید این موضوع را به عنوان یک وظیفه جدی دنبال کنند.
حجتالاسلام ناصری با اشاره به ضرورت روایت صحیح از پیشرفتهای کشور گفت: یکی از محورهای مهم جهاد تبیین، روایت پیشرفت و دستاوردهای کشور است؛ بهگونهای که در کنار بیان مشکلات، ظرفیتها، موفقیتها و مسیر طیشده نیز برای نسل جوان تبیین شود.
وی افزود: مشکلات اقتصادی و معیشتی باید با تحلیل دقیق و شناخت عوامل داخلی و خارجی تبیین شود و نباید همه مشکلات کشور بدون بررسی ریشهها، به یک عامل یا یک مجموعه نسبت داده شود.
پاسخ به شبهات نسل جوان نیازمند داده و استدلال است
این استاد حوزه کودک و نوجوان با تأکید بر ضرورت استفاده از دادههای معتبر در جهاد تبیین گفت: پاسخ به شبهات نسل جوان باید بر اساس اطلاعات دقیق، دادههای علمی و مقایسههای مستند انجام شود و نمیتوان صرفاً با شعار و پاسخهای کلی، ذهن مخاطب را قانع کرد.
وی اظهار داشت: یکی از پرسشهای مهم نسل جوان، مقایسه وضعیت امروز کشور با گذشته و بررسی میزان پیشرفت و کارآمدی نظام است؛ بنابراین مبلغان باید برای پاسخ به این پرسشها، مطالعات دقیق و مستند داشته باشند.
حجتالاسلام ناصری افزود: در موضوع پیشرفت علمی نیز باید برای مخاطب توضیح داده شود که علم زمانی میتواند به پیشرفت اقتصادی کمک کند که به فناوری، تولید و ثروتآفرینی منجر شود و میان دانشگاه، پژوهش، صنعت و اقتصاد ارتباط برقرار شود.
طلاب باید برای پاسخگویی به شبهات نسل جوان آموزش ببینند
وی با اشاره به ضرورت تقویت توانمندی طلاب در عرصه جهاد تبیین گفت: طلبهای که میخواهد در جامعه نقشآفرینی کند، باید برای پاسخ به شبهات نسل جوان، شناخت کافی از مسائل روز، مهارت ارتباطی و توانایی تحلیل داشته باشد.
این استاد حوزه کودک و نوجوان با اشاره به برگزاری دورههای تخصصی جهاد تبیین در مشهد بیان کرد: دورههای تربیت مربی جهاد تبیین با هدف ارتقای توانمندی مبلغان برگزار شده و دورههای جدید نیز در فصل پاییز ادامه خواهد داشت.
وی افزود: هدف از این دورهها آن است که طلاب و مبلغان بتوانند با شناخت دقیق مسائل، پاسخهای مستدل و قابل فهم برای مخاطبان بهویژه جوانان و نوجوانان ارائه کنند.
حجتالاسلام ناصری در ادامه با اشاره به ضرورت بازخوانی وظیفه حوزه علمیه در قبال نسل جوان گفت: باید از خود بپرسیم که حوزه و طلاب در سالهای گذشته چه میزان برای پاسخگویی به پرسشها و شبهات نسل جدید اقدام کردهاند و چرا بخشی از مسائل فرهنگی و اعتقادی برای ما به مسئله جدی تبدیل نشده است.
وی افزود: رسالت طلبه صرفاً مطالبه از ساختارهای حاکمیتی نیست، بلکه تبیین مسیر، پاسخ به شبهات و ارتباط مستقیم با مردم نیز بخشی از مسئولیت اوست.
این استاد حوزه تأکید کرد: به جای اینکه همه مسئولیتها را متوجه ساختارهای رسمی بدانیم، باید سهم خود، حوزههای علمیه، تشکلهای مردمی و مجموعههای فرهنگی را در این عرصه ببینیم و برای حضور مؤثر در میدان جهاد تبیین آماده شویم.
وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است نسل جوان نسبت به مسائل دینی، اجتماعی و سیاسی پرسش داشته باشد، حوزه علمیه باید پاسخهای دقیق، علمی و قابل فهم برای او فراهم کند و طلاب نیز باید خود را برای این مسئولیت آماده سازند.
انتهای پیام/
نظر شما